Dziecko


Artykuły na temat wychowania dzieci

 

Aktualne motto:
Dzieci nie przychodzą na świat z instrukcją obsługi w rączce [autor nieznany]

 

 

2008-07-13 Kałuski Bogusław
Edukacja domowa dzieci czyli homeschooling. Oraz linki.

W USA nauczenie w domu jest popularne. W zależności od szacunków obejmuje 0,85 do 2,5 mln dzieci. Tamtejsze uniwersytety chętnie przyjmują osoby, ktore uczyły się w domu.

Ten typ kształcenia dzieci nadaje się dla wszystkich. Dzieci bardzo zdolne mogą iść szybszym tempem. Dzieci utalentowane w jakimś kierunku mogą łatwiej rozwijać talent. Dzieci nadpobudliwe mogą uniknąć zbędnych przymusów wynikających w nauce w grupie (dziecku z adhd można zorganizować ruchliwy tryb nauki). Dzieci z wadami (np. bardzo grube) mogą uniknąć krytyki otoczenia.

Do klasy czwartej nauka przychodzi rodzicom z marszu, a do tego czasu rodzice nabierają wielu umiejętności i sami uczą się uczyć, a tym samym wskazują dziecom jak się uczyć.

Statystki amerykańskie pokazują, że osiągnięcia dzieci edukowanych w domu, których rodzice mają wykształcenie niskie, nie są gorsze od osiągnięć dzieci, których rodzice mają wykształcenie wysokie. Ewidentnym jest, że dzieciom jest łatwiej uczyć się w domach, a nauczycielem własnego dziecka jest być względnie łatwo. Atmosfera domowa jest bardziej edukacyjna od atmosfery szkół.

* * *

Takie nauczanie to również pewien styl życia domowego i rodzinnego.
Trzeba rozważyć różne opcje, np. łączenie z pracą w domu lub interesem rodzinnym.
To są decyzje dotyczące całej rodziny, więc powinny być podejmowane wspólnie, a odpowiedzialność  za ich wykonanie powinienna być dzielona między obojgiem rodziców i w ogóle wszystkimi członkami rodziny.


* * *

W Niemczech dzieci muszą chodzić do szkoły.
Niektórzy jednak obchodzą ten nakaz.

W Polsce dzieci mają obowiązek nauki, ale nie muszą chodzić do szkoły.
Można więc samemu uczyć dzieci w domu, zwłaszcza, że nie ma obowiązku posiadania kwalifikacji nauczycielskich.
Dzieci muszą jednak każdego roku zdawać egzaminy (z praktyki wiadomo, że jest to raczej łatwe).


W USA dzieci ani nie muszą chodzić do szkoły, ani nie muszą zdawać egzaminów (chociaż różnie to bywa w różnych stanach, czy nawet w różnych częściach poszczególnych stanów).


 

* * *

Obowiązek nauki istnieje w Niemczech od 200 lat (dotyczy to również tej części Polski, która była pod zaborem pruskim), ale najczęściej obowiązek taki (lub podobny) był wprowadzany około 100 lat temu. Przedtem naturalnym sposobem nauczania była nauka w domu, prowadzona przez rodziców, ewentualnie guwernerów. Tylko nieliczni wysyłali dzieci do szkół (jak to się dzisiaj mówi) "średnich" czy "wyższych".

Typowy system nauczania szkolnego odbywa się w klasach, w których prawie wszystkie dzieci są z tego samego rocznika, co jest czymś w naturze wyjątkowym i raczej izolującym od różnorodnego spoleczeństwa. Od zarania dziejów dzieci wychowywały się w gronie ludzi w różnym wieku. My dorośli, kiedyś i teraz, żyjemy wśród ludzi w różnym wieku. Także samo gromadzenie dzieci w szkołach na wiele lat wydaje się separowaniem ich od zwykłych warunków społecznych. W szkołach dzieci żyją więc w swoistej subkulturze, którą przekazują siebie nawzajem. Z normalnym życiem niewiele ma to wspólnego.

Pamiętajmy, że Prusy wprowadziły obowiązek szkolny po przegranej wojnie z Francją, aby w ten sposób tworzyć efektywne społeczeństwo, posłusznych żołnierzy i sprawnych pracowników. Hasła oświeceniowe i dobro dzieci w tym pomyśle nie były wymieniane.

Owszem, są dzieci, które (ze względu na swój charakter czy ze względu na charakter rodziców) lepiej będą prowadzone w szkole niż w domu, ale to przecież nie powinno oznaczać przymusu szkolnego (i przedszkolnego) dla wszystkich. Są wśród nas rodzice z inwencją i zaangażowaniem, którzy robią to po prostu lepiej niż jakikolwiek system.

Z doświadczeń homeschooling'u wiemy, że czas nauki w domu jest efektywniejszy i o wiele krótszy niż w szkole, a dzieci mają więcej satysfakcji. W systemie edukacji domowej trzeba zresztą mówić o edukacji od początku życia. - Zaznaczmy, że w edukacji domowej używa się materiałów dydaktycznych, korzysta się z wsparcia nauczycieli oraz placówek bibliotecznych, muzealnych i kulturalnych. Wprowadza się też zajęcia dodatkowe zewnętrzne, jak choćby nauka muzyki. Edukacja domowa to zupełnie normalna edukacja, tyle że nie głównie w szkole, lecz głównie w domu. - Amerykańskie uniwersytety preferują uczniów edukownych w domu. To praktycznie świadczy o jakości edukacji domowej.

Dla pełniejszego obrazu trzeba jeszcze wspomnieć o unschooling. Otóż są rodzice, którzy swoich dzieci nie uczą w ogóle. Okazało się, że takie dzieci same zaczynają się uczyć czytać i pisać. Robią to najpierw z opóźnieniem, lecz potem efekty samouków są lepsze niż innych dzieci. Dopiero studia mają miejsce na uczelniach (ale i to nie zawsze). Oczywiście przy tym trzeba wierzyć w swoje dzieci. Sama wiara jednak nie pomaga. Takie dzieci mają mieć zapewniony dostęp do pomocy edukacyjnych.

Różne sposoby edukacji są dla różnych ludzi. To nie jest tak, że któryś z tych sposobów jest dla wszystkich. Po to czlowiek ma rozum, aby dobierał odpowiednie sposoby do swojej sytuacji i do charakteru oraz zdolności dzieci. I po to jest wolność, aby to robić na ochotnika oraz bez przymusu (np. państwowego).
 

 

* * *
 

O tym, jak to dokładniej jest u nas w Polsce, można się zapoznać na stronie:
http://www.edukacjadomowa.piasta.pl/index.html


Krótkie reasume:
Małgorzata Szamocka: Homeschooling czyli żegnaj szkoło!
http://kobieta.gazeta.pl/poradnik-domowy/1,63125,5484561,Zegnaj_szkolo_.html


Blog Iwony Sicińskiej, matki uczącej dziecko w domu:
http://edukacja-domowa.blog.onet.pl/
 
 
O dzieciach malutkich (m.in. sprawa przedszkoli):
Dr Raymond S. Moore:
Jak socjalizować małe dzieci
http://www.edukacjadomowa.piasta.pl/moore.html
 

* * *
 

Stowarzyszenie Edukacji Domowej
http://www.edukacja.domowa.pl/
Na tej stronie są linki do blogów naukowców oraz osób uczących dzieci w domu.
W blogach są linki do kolejnych tekstów, np.:

Paweł Bartosik (pastor): Dlaczego edukacja domowa
http://pomorski.civitaschristiana.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=518&Itemid=37

Fragment książki Marka Budaczaka:
Edukacja domowa a kształcenie specjalne dotyczącej dzieci z trudnościami oraz dzieci wybitnie lub szczególnie zdolnych
znajduje się na: 
http://www.dzieci.org.pl/edukacja_domowa_2004.html

Możliwe są konsultacje i porady dr Marka Budajczak na temat edukacji domowej.

Najbardziej wszechstronna informacja znajduje się w książce dr Marka Budajczaka: Edukcja domowa (158 stron). M. Budajczak jest pracownikiem naukowym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu specjalizującym się w socjologii edukcji oraz jednym z rodziców edukujących swoje dzieci nie w szkole lecz w domu.

* * *

Marek Budajczak
Od nich powinniśmy się uczyć.
Artykuł o systemie szkolnictwa w Finlandii
http://portalwiedzy.onet.pl/4870,12800,1362154,1,czasopisma.html


Grzegorz Wierzchołowski
Dzieci w rękach ZNP
Artykuł o planowanych zmianach w systemie szkolnictwa w Polsce
http://www.edukacjadomowa.piasta.pl/znp.html


* * *

Dla znających niemiecki polecam tekst klasyka tego nurtu
http://www.leben-ohne-schule.de/john.holt/auszuege_leben.html

* * *

W przypadku linków proszę mieć na uwadze, że zawartość stron się zmienia, a redakcja nie odpowiada za zawartość innych stron niż własne.

Czasem zmieniają się też adresy - prosimy wtedy o informację, abyśmy mogli je aktualizować.

Ilość linków jest niewielka. To raczej kwestia sympatii niż gromadzenia wyczerpującego zestawu. Wiele innych linków znajduje się w publikowanych tekstach.


 


 

na górę  

 
®2005 Bogusław Kałuski · wykonanie strony: www.enedue.com